Ik ben geholpen door Mw. S. Gholamalian. Zij verstaat haar vak en zij houdt een goede correspondentie met de klant. Zij komt voor jou op en haalt er uit wat erin zit.
Wat is affectieschade?
Affectieschade is een wettelijke vergoeding voor het verdriet van bepaalde naasten wanneer iemand door een gebeurtenis waarvoor een ander aansprakelijk is overlijdt of ernstig en blijvend letsel oploopt. Niet ieder ongeval, iedere familieband of iedere verandering in een relatie geeft recht op deze vergoeding.
De vergoeding erkent het leed van naasten. Het is geen betaling voor verleende zorg, gemist inkomen of reiskosten. Die financiële gevolgen vragen een afzonderlijke beoordeling. RN legt hier de juridische voorwaarden uit; wij stellen geen medische diagnose.
Hoe werkt affectieschade in de praktijk?
Onderzoek eerst de aansprakelijkheid, de gevolgen van de gebeurtenis en jouw relatie tot het slachtoffer. Bij ernstig en blijvend letsel staat de grondslag in artikel 6:107 BW; bij overlijden in artikel 6:108 BW. Je aanspraak als naaste moet afzonderlijk worden beoordeeld, ook als het slachtoffer zelf al een schadevergoeding krijgt.
Ernstig én blijvend letsel
Dat iemand gewond raakt, hulp nodig heeft of langdurig klachten ervaart, bewijst nog niet dat aan deze wettelijke drempel is voldaan. De aard, ernst en blijvende gevolgen moeten medisch en juridisch worden onderbouwd. Een diagnose of een eigen inschatting van beperkingen alleen bepaalt de aanspraak niet.
Bespreek welke relevante medische informatie nodig is en hoe deze zorgvuldig beschikbaar kan komen. Voor de juridische beoordeling werkt RN met de beschikbare deskundige informatie; vragen over behandeling horen bij de zorgverlener.
Gebeurtenissen vanaf 1 januari 2019
Volgens de uitleg van de Rijksoverheid geldt de regeling voor gebeurtenissen op of na 1 januari 2019. Alleen het moment waarop je de claim indient is dus niet bepalend. Bij oudere gebeurtenissen kunnen eventuele andere schadeaanspraken afzonderlijk onderzoek vragen.
Voor wie is affectieschade bedoeld?
De wet omschrijft de kring van naasten. In hoofdlijnen gaat het om de volgende relaties op het moment van de gebeurtenis; de precieze voorwaarden blijven van belang:
- De echtgenoot die niet van tafel en bed gescheiden is, of de geregistreerde partner.
- De levensgezel die duurzaam met het slachtoffer een gemeenschappelijke huishouding voert.
- De ouders en kinderen van het slachtoffer.
- Degene die duurzaam in gezinsverband voor het slachtoffer zorgt, of voor wie het slachtoffer zo zorgt.
- Een andere persoon met een zodanig nauwe persoonlijke relatie dat erkenning als naaste uit redelijkheid en billijkheid voortvloeit.
De laatste categorie is geen algemene uitbreiding naar alle vrienden, kennissen of familieleden. Beschrijf concreet hoe de relatie was en waarom deze onder de wettelijke toets zou vallen. Een benaming als stiefouder, mantelzorger of goede vriend is op zichzelf niet beslissend.
Hoe zit het met broers en zussen?
De Rijksoverheid meldde op 26 juni 2026 een voorstel voor uitbreiding naar broers en zussen, ook half- en stiefbroers en -zussen. Dat bericht beschrijft een voorstel dat voor advies naar de Raad van State gaat, niet een al ingevoerde algemene aanspraak.
Ga daarom niet alleen op een nieuwsbericht af. Laat de toepasselijke wet en eventuele overgangsregels controleren. Onder de hiervoor beschreven regeling vraagt een broer of zus buiten een andere wettelijke categorie een beroep op de bijzondere nauwe-persoonlijke-relatietoets.
Ons team staat voor jou klaar

mw. mr. S. Gholamalian
mw. mr. S. Gholamalian
NIVRE Register-Expert
“Als je de richting van de wind niet kunt veranderen, verander dan de stand van je zeilen.”

dhr. E. Gormez
dhr. E. Gormez
NIVRE Register-Expert
"Een opgever wint nooit en een winnaar geeft nooit op"

mw. mr. H.A. de Jongh
mw. mr. H.A. de Jongh
NIVRE Register-Expert
"There is no elevator to succes, you need to take the stairs."
Hoe hoog is de vergoeding voor affectieschade?
Affectieschade kent vastgestelde categoriebedragen. De Rijksoverheid noemt bedragen tussen € 12.500 en € 20.000. Dit is geen bedrag dat iedere naaste krijgt en geen vrije waardering van hoeveel verdriet iemand heeft. Eerst moet vaststaan of er een aanspraak is en welke wettelijke categorie van toepassing is.
Verweren die tegenover het slachtoffer mogelijk zijn, kunnen ook bij de aanspraak van de naaste een rol spelen. Een eigen aandeel van het slachtoffer kan daardoor tot een lagere vergoeding leiden. Een lagere uitkomst betekent dus niet zonder meer dat jouw verdriet minder ernstig wordt gevonden.
Heeft een naaste wegens dezelfde gebeurtenis al affectieschade ontvangen voor ernstig en blijvend letsel, dan bestaat bij later overlijden geen tweede aanspraak voor zover die vergoeding al is ontvangen. Dit volgt uit artikel 6:108 lid 6 BW. Laat betalingen en eventuele samenloop daarom meenemen in de beoordeling.
Affectieschade, shockschade en andere schade: houd ze apart
Bij shockschade gaat het om geestelijk letsel door een schokkende confrontatie met een onrechtmatige daad of de gevolgen daarvan. De Hoge Raad heeft de beoordeling in 2022 verduidelijkt. Onder meer de gebeurtenis, de confrontatie en de relatie worden in samenhang beoordeeld. Alleen verdriet is niet voldoende; het geestelijk letsel moet objectief kunnen worden vastgesteld.
Het is niet steeds vereist dat iemand het ongeval zelf heeft gezien. Ook is een psychiatrische diagnose niet in alle gevallen de enige manier om geestelijk letsel deskundig te onderbouwen. Trek daaruit niet de conclusie dat iedere schokkende ervaring wordt vergoed.
Shockschade en affectieschade kunnen samenlopen. Bij de begroting van de immateriële shockschade kan rekening worden gehouden met de aanspraak op affectieschade. Tel bedragen daarom niet zomaar op. Lees ook over immateriële schade en de afzonderlijke financiële posten bij materiële schade.
Hoe leg je een aanspraak op affectieschade voor?
- Noteer de gebeurtenis, datum en de partij die mogelijk aansprakelijk is.
- Licht je relatie tot het slachtoffer toe met relevante gegevens over de situatie op dat moment.
- Bespreek welke onderbouwing van overlijden of ernstig en blijvend letsel nodig is.
- Maak ontvangen vergoedingen en eventuele andere claims inzichtelijk.
- Vraag bij een afwijzing om de concrete reden en laat die gericht beoordelen.
Je kunt buiten een gerechtelijke procedure zelf een aanspraak neerleggen of hulp inschakelen. Daarvoor is niet altijd een advocaat verplicht. RN is een letselschadebureau, geen advocatenkantoor. Bij een procedure kan wel verplichte vertegenwoordiging gelden; artikel 79 Rv maakt daarvoor onderscheid naar het soort zaak.
Bespreek termijnen tijdig. Een eerste contactmoment bewaart niet vanzelf je rechten. Deel via een algemeen contactformulier geen volledig medisch dossier; vraag eerst welke informatie nodig is.
Wat zeggen klanten over ons
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen affectieschade en shockschade?
Affectieschade betreft een wettelijke vergoeding voor bepaalde naasten bij ernstig en blijvend letsel of overlijden. Shockschade vraagt een afzonderlijke beoordeling van geestelijk letsel door een schokkende confrontatie. Verdriet alleen is niet hetzelfde als shockschade. Beide aanspraken kunnen samenlopen, maar bedragen worden niet zonder verdere beoordeling bij elkaar opgeteld.
Kan ik zelf een affectievergoeding aanvragen?
Ja, je kunt buiten een procedure zelf een aanspraak bij de aansprakelijke partij of betrokken verzekeraar neerleggen. Het is niet voorbehouden aan een gespecialiseerde advocaat. Juridische hulp kan wel verstandig zijn om de voorwaarden en bewijsstukken te beoordelen. Bij een procedure kan een advocaat verplicht zijn.
Kan ik een vergoeding voor affectieschade krijgen als ik geen familie ben van de gewonde persoon?
Dat is niet uitgesloten. De wet kent bijvoorbeeld de duurzaam samenwonende levensgezel en bepaalde duurzame zorgrelaties in gezinsverband. Voor andere personen geldt een bijzondere toets aan de nauwe persoonlijke relatie en redelijkheid en billijkheid. Alleen goed bevriend zijn of regelmatig contact hebben is geen automatische grond.
Is affectieschade hetzelfde als smartengeld?
Affectieschade wordt ook smartengeld voor naasten genoemd, maar kent een eigen wettelijke regeling met vaste categoriebedragen. De smartengeldaanspraak van het gewonde slachtoffer zelf wordt afzonderlijk beoordeeld. Het recht en bedrag van de één volgen dus niet automatisch uit de vergoeding van de ander.
Kan ik affectieschade krijgen voor een ongeval vóór 2019?
De wettelijke regeling voor affectieschade geldt voor gebeurtenissen op of na 1 januari 2019. Een latere claimdatum maakt een oudere gebeurtenis niet vanzelf geschikt voor deze regeling. Eventuele andere aanspraken, zoals shockschade of financiële schade, vragen een afzonderlijke juridische beoordeling.
Bespreek jouw vraag als naaste met RN
Twijfel je of jouw relatie of de gevolgen onder de regeling vallen, of heb je een afwijzing ontvangen? Leg je juridische vraag voor aan RN. Een eerste gesprek is kosteloos. Voor verdere hulp bespreek je de opdracht en kosten. Wij kunnen een vergoeding of de uitkomst van een beoordeling niet vooraf toezeggen.
RN Letselschade
Oorspronkelijk gepubliceerd op