Zutphense-juffrouwarrest: de uitspraak uit 1910 uitgelegd

Bijgewerkt op 14 september 2026 | Door dhr. E. Gormez, NIVRE Register-Expert

Het Zutphense-juffrouwarrest is een uitspraak van de Hoge Raad van 10 juni 1910 over een gesprongen waterleiding. De zaak is ook bekend als het Zutphense-waterleidingarrest. Zij gaat over de historische uitleg van onrechtmatig nalaten, niet over een onderwijzeres of een beroepsziekte. De bron is ECLI:NL:HR:1910:1.

De juridische vraag in het Zutphense-juffrouwarrest

Kan iemand aansprakelijk zijn voor het laten voortduren van schade, als geen wettelijke of contractuele verplichting tot ingrijpen is aangetoond? Die vraag speelde onder de toenmalige artikelen 1401 en 1402 BW. De Hoge Raad beantwoordde haar vanuit een beperkte uitleg van onrechtmatigheid.

Wat was er gebeurd?

In de nacht van 4 op 5 januari 1909 sprong door vorst een waterleiding in een pand in Zutphen. Beneden lag leer opgeslagen in een pakhuis. De hoofdkraan was alleen bereikbaar via de bovenwoning. Het water beschadigde het leer.

De vordering was gebaseerd op de gestelde weigering van de bewoonster om de kraan dicht te draaien of toegang te geven. Die weigering zou de schade hebben laten toenemen. De verzekeraar die de schade had vergoed, procedeerde als gesubrogeerde partij: zij oefende de overgegane aanspraak van haar verzekerde uit.

Wat besliste de Hoge Raad?

De kantonrechter had de vordering niet-ontvankelijk verklaard. In hoger beroep liet de rechtbank de verzekeraar getuigenbewijs leveren, uitgaande van een ruimere zorgvuldigheidsnorm. Volgens de Hoge Raad kon dat bewijs de vordering onder de toenmalige uitleg niet dragen. Alleen maatschappelijk afkeurenswaardig gedrag was niet genoeg; een relevante rechtsplicht of inbreuk op een recht was nodig.

De Hoge Raad vernietigde het rechtbankvonnis en bevestigde het oordeel van de kantonrechter. De verzekeraar kreeg dus in deze procedure geen vergoeding op de aangevoerde grond. Dat historische resultaat mag niet worden vertaald naar een algemene regel dat je tegenwoordig niets hoeft te doen bij dreigende schade.

Ons team staat voor jou klaar

mw. mr. S. Gholamalian

dhr. E. Gormez

mw. mr. H.A. de Jongh

Bekijk ons team

Waarom is dit arrest juridisch van belang?

De betekenis ligt in de ontwikkeling van de onrechtmatige daad. In Lindenbaum/Cohen van 31 januari 1919 aanvaardde de Hoge Raad dat ook handelen of nalaten in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid onrechtmatig kan zijn. Die ruimere benadering wijkt af van de beperkte uitleg uit 1910.

Tegenwoordig noemt artikel 6:162 BW naast inbreuk op een recht en strijd met een wettelijke plicht ook strijd met het ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast moeten onder meer toerekening, schade, causaal verband en de beschermingsomvang van de norm worden beoordeeld. Niet elk onvriendelijk of onhandig gedrag leidt tot een vergoedingsplicht.

Geen arrest over uitbreiding van werkgeverszorgplicht

De Zutphense juffrouw was in deze zaak geen werknemer die een werkgever aansprakelijk stelde. Aan dit arrest kunnen geen regels over gehoorschade, lawaai in klaslokalen of de oorzaak van een beroepsziekte worden ontleend. Voor die onderwerpen is een andere beoordeling nodig, onder meer aan de hand van de zorgplicht van werkgevers.

Ook een veronderstelde toename van beroepsziekteclaims door dit arrest volgt niet uit de uitspraak. Een juridische bron moet passen bij de bewering waarvoor zij wordt gebruikt. Een arrestnaam alleen is geen onderbouwing van een medische oorzaak of een ontwikkeling in claimaantallen.

Wat betekent onrechtmatig nalaten in een letselschadezaak?

Bij een huidige claim onderzoekt een juridisch specialist welke voorzorg of handeling redelijkerwijs mocht worden verwacht. Denk aan een waarschuwing voor een concreet gevaar of een veiligheidsmaatregel. Daarna volgt de vraag of het achterwege blijven daarvan tot de gevorderde schade heeft geleid. De uitkomst hangt af van de omstandigheden en het toepasselijke recht.

De uitleg over nalatigheid en aansprakelijkheid helpt om deze begrippen uit elkaar te houden. De schadebeperkingsplicht van een benadeelde is weer een andere vraag: welke redelijke maatregelen konden verdere eigen schade beperken? De uitspraak uit 1910 beslist dat niet voor iedere moderne letselschadezaak.

Wat zeggen klanten over ons

4,9uit 595 Google reviews

Ik wil mevrouw Amber graag bedanken voor alles wat ze voor mij heeft gedaan. Vanaf het begin voelde het contact prettig en vertrouwd. Ze heeft me op een fijne, persoonlijke manier geholpen en nam de tijd om alles goed uit te leggen. Ik waardeer haar betrokkenheid, geduld en vriendelijke manier van werken enorm. Het is fijn om iemand te treffen die echt met je meedenkt en ervoor zorgt dat je met een goed gevoel het hele traject doorloopt. Amber, ontzettend bedankt voor je hulp en inzet! Ik ben je er dankbaar voor en kan je van harte aanbevelen aan iedereen die op zoek is naar goede en persoonlijke begeleiding.

E. KRotterdam · 26 oktober 2026

Heel goed gehandeld en snel, heel blij mee

DelsheerRotterdam · 21 oktober 2026

ik ben zeer positief over de service, wij ( ik en mijn vriendin zijn geholpen door dhr. A. Khan. in april hadden wij een kettingbotsing met letsel. doordat mijn verzekering niks kon doen heb ik RN Letselschade ingeschakeld. Het eerste contact was al snel. waarna enkele andere contact momenten waren om de situaties te bespreken en te zien wat ze voor ons konden doen ook mbt letselschade vergoeding etc, begin oktober is het gelukkig allemaal rond. het heeft soms lang moeten duren maar dit komt omdat het in mijn dossier niet helemaal meezat. maar na lang wachten hebben en ik mijn vriendin los een mooie vergoeding mogen ontvangen door de inzat van dhr. A. Khan. Super blij dat ik deze keuze gemaakt heb en raad het iedereen aan. alleen had mij dit nooit gelukt en zag ik geen ene cent. Bedankt! en hopelijk niet tot de volgende keer.. haha

Daan StubbeRotterdam · 12 oktober 2026

Erg tevreden over RN Letselschade. Ik ben goed geholpen en werd duidelijk op de hoogte gehouden tijdens het hele proces. Vooral bedankt aan Sogand Gholamalian voor de fijne en professionele begeleiding. Alles is netjes afgehandeld en ik ben erg tevreden met het resultaat. Zeker een aanrader!

riyad dananeRotterdam · 7 oktober 2026

Na mijn auto-ongeluk heeft de heer A. Kahn van RN Letselschade mij ontzettend goed geholpen. Hij heeft me vanaf het begin meegenomen in elke stap van het proces, wat erg veel rust gaf. Er werd regelmatig contact met mij opgenomen voor updates en om te vragen hoe het ging. Mede dankzij de professionele en persoonlijke aanpak is de zaak met een heel mooi resultaat afgerond en gesloten. Ik ben enorm dankbaar voor zijn hulp en kan RN Letselschade aan iedereen aanraden!

Romee PellegromRotterdam · 7 oktober 2026

Ik ben geholpen door Mw. S. Gholamalian. Zij verstaat haar vak en zij houdt een goede correspondentie met de klant. Zij komt voor jou op en haalt er uit wat erin zit.

Alex RodriguezRotterdam · 28 september 2026

Uitstekende en professionele begeleiding door RN Letselschade Ik ben uitstekend geholpen door mw. mr. F. Goujili en later door mw. Mr. H. A. de Jongh. na mijn ongeval met Letselschade. Vanaf het eerste moment viel haar professionele instelling op; ze weten precies waar ze het over hebben en pakt de de zaak heel kundig op. Wat ik vooral erg prettig vond, is dat ik regelmatig op de hoogte werd gehouden van de voortgang en dat ze echt alles op alles heeft gezet om tot een mooi en goed eindresultaat te komen. Je hoeft er zelf niet achteraan te zitten, want de communicatie is helder en stipt. Deze fijne, betrokken en zorgvuldige aanpak geeft ontzettend veel rust in een toch al lastige periode na zo'n ongeval. Ik raad RN Letselschade en de dames F. Goujili en H. A. De Jongh dan ook van harte aan!

Jan van GinnekenRotterdam · 20 september 2026

Super vriendelijk personeel ,behulpzaam, Empatisch en accuraat Vragen worden snel en duidelijk uitgelegd. Goede bemiddeling tussen beide partijen Neemt veel stress en ongemakken uit handen! We zijn jullie erg dankbaar voor de goede zorgen en afhandeling. Met vriendelijke groet. Dhr C.van prooijen

Monique LintRotterdam · 15 september 2026

Ik ben ontzettend goed geholpen door Sogand Gholamalian tijdens mijn letselschadezaak. Ze heeft mij vanaf het begin goed begeleid, ondersteund en altijd duidelijk geïnformeerd over de voortgang. Ik voelde me serieus genomen en kon altijd met mijn vragen bij haar terecht. Heel erg bedankt voor de goede hulp en inzet! Zeker een aanrader.

D ASRotterdam · 4 september 2026

‹›

Neem contact op

Veelgestelde vragen

Wat is het Zutphense-juffrouwarrest?

Dit is het arrest van de Hoge Raad van 10 juni 1910, ECLI:NL:HR:1910:1. Het ging over het niet tijdig afsluiten van een waterleiding en schade aan opgeslagen leer. De zaak laat zien hoe beperkt de onrechtmatige daad toen werd uitgelegd.

Heeft dit arrest de zorgplicht van werkgevers uitgebreid?

Nee. Het arrest gaat niet over een werkgever, werknemer of beroepsziekte. Voor schade door het werk is onder meer artikel 7:658 BW van belang. Welke regeling geldt, hangt af van de werkverhouding en de feiten.

Wat betekent het arrest voor werknemers met een beroepsziekte?

Het biedt daarvoor niet de specifieke grondslag die soms aan deze uitspraak wordt toegeschreven. Een vermoeden van gezondheidsschade door het werk vraagt een afzonderlijke juridische en zo nodig medische beoordeling. Het arrest bewijst geen verband tussen een werkomstandigheid en een ziekte.

Mag iemand tegenwoordig schade laten ontstaan als er geen uitdrukkelijk verbod is?

Niet zonder meer. Ook handelen of nalaten in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid kan volgens artikel 6:162 BW onrechtmatig zijn. Voor aansprakelijkheid moeten daarnaast de andere toepasselijke voorwaarden worden beoordeeld.

Is Zutphense waterleiding hetzelfde arrest?

Ja. De Hoge Raad gebruikt zowel “Zutphense juffrouw” als “Zutphense waterleiding” voor het arrest van 10 juni 1910. Controleer bij verwijzingen altijd de datum en ECLI, omdat een bijnaam alleen verwarring kan geven.

Heb je een vraag over een arrestverwijzing?

Bespreek de verwijzing met RN als een wederpartij een arrest gebruikt om jouw aanspraak af te wijzen. Vermeld de datum, ECLI en de passage waarop het beroep is gebaseerd. RN kan beoordelen of de rechtsregel relevant is voor jouw feiten. Vraag vooraf naar de kostenafspraken; deze algemene uitleg vervangt geen individuele beoordeling.

RN Letselschade
Oorspronkelijk gepubliceerd op 16 maart 2023