Smartengeldgids: hoe vergelijk je uitspraken en bedragen?

Bijgewerkt op 14 september 2026 | Door dhr. E. Gormez, NIVRE Register-Expert

Wat is de Smartengeldgids?

De Smartengeldgids is een naslagwerk met rechterlijke uitspraken over vergoeding van immateriële schade. Vaak wordt hiermee het ANWB Smartengeldboek bedoeld. Je gebruikt zulke uitspraken om zaken te vergelijken, niet om een vast bedrag bij een diagnose op te zoeken. Een gebroken been of psychische klacht heeft geen standaardprijs.

Smartengeld kan pijn, verdriet en verlies aan levensvreugde compenseren als daarvoor een wettelijke grond bestaat. Het is niet hetzelfde als de totale letselschadevergoeding: medische uitgaven, gemist inkomen en beschadigde spullen worden afzonderlijk beoordeeld. Artikel 6:106 BW regelt belangrijke gronden voor smartengeld; het enkele ervaren van verdriet is niet in iedere situatie voldoende.

Zoek je het boek, de editie of online toegang? Ga dan naar onze uitleg over de ANWB Smartengeldgids. Hieronder gaat het om het juridisch lezen en vergelijken van uitspraken.

Hoe vergelijk je uitspraken uit een Smartengeldgids?

Een bruikbare vergelijking begint bij de feiten en de beslissing, niet bij het bedrag boven een samenvatting. Leg bij iedere uitspraak vast waarom deze iets zegt over jouw situatie. Eenzelfde letselnaam betekent nog niet dat de ernst, duur of gevolgen overeenkomen.

1. Controleer de vindplaats. Noteer de rechter, datum en het ECLI-nummer, het identificatienummer van de uitspraak. Zoek zo mogelijk de volledige gepubliceerde tekst erbij.
2. Lees wat is vastgesteld. Maak onderscheid tussen wat iemand stelt, wat de tegenpartij betwist en wat de rechter aanneemt.
3. Vergelijk het letsel en de gevolgen. Kijk naar de aard, ernst en duur, de behandeling en de beperkingen. Een operatie op zichzelf bewijst geen bepaalde vergoeding.
4. Controleer welk bedrag het is. Gevraagd smartengeld, toegewezen smartengeld en een totale schadevergoeding zijn verschillende bedragen. Ook rente, kosten en voorschotten kunnen apart zijn vermeld.
5. Controleer tijd en procedure. Welk prijspeil is gebruikt? Is het bedrag geïndexeerd? Is er een latere uitspraak die de beslissing verandert?

Wat een voorbeeldzaak niet voor jou bewijst

Een uitspraak over iemand anders bewijst niet dat jouw klachten door hetzelfde type ongeval zijn veroorzaakt of dat dezelfde partij aansprakelijk is. Bewaar daarom je eigen tijdlijn, medische informatie en gegevens over beperkingen. De behandelend arts beoordeelt je gezondheid; een medisch adviseur kan de dossiergebonden medische vragen beoordelen. De jurist betrekt die informatie bij aansprakelijkheid, toerekening en schade.

Noteer concreet wat veranderde, bijvoorbeeld zelfstandig reizen, slapen, werken of zorgen voor kinderen. Vermeld wat vaststaat en wat nog onzeker is. Dat helpt een vergelijking te onderbouwen zonder dat een jurist een diagnose stelt of herstel voorspelt.

Ons team staat voor jou klaar

mw. mr. S. Gholamalian

dhr. E. Gormez

mw. mr. H.A. de Jongh

Bekijk ons team

Smartengeldgids en Rotterdamse schaal: verschillende hulpmiddelen

De Rechtspraak hanteert sinds 1 januari 2026 aanbevelingen bij de Rotterdamse schaal. Waar een gids afzonderlijke uitspraken bijeenbrengt, ordent de schaal bedragen in categorieën en bandbreedtes. De aanbevelingen met toelichting (PDF, vijf pagina’s) zijn niet bindend; een passende motivering en de omstandigheden blijven belangrijk.

Neem bedragen daarom niet mechanisch over en tel verschillende letsels niet zonder meer op. Ook termen over de duur van letsel hebben in deze aanbevelingen een functie bij de schadebegroting: het zijn geen medische herstelvoorspellingen. Controleer welke versie van de schaal en aanbevelingen wordt gebruikt.

Voorbeeld: lees smartengeld los van de totale vergoeding

In een vonnis van de rechtbank Rotterdam van 12 juni 2026 werd na een mishandeling met tandletsel € 2.000 smartengeld toegewezen. De rechter betrok onder meer pijn, moeite met eten en de blijvende tandproblemen en sloot aan bij de Rotterdamse schaal en aanbevelingen. Andere schadeposten werden apart beoordeeld; niet alles wat was gevorderd werd toegewezen.

Dit openbare voorbeeld laat zien hoe een rechter redeneert. Het is geen tarief voor tandletsel en wordt niet gepresenteerd als eigen resultaat van RN. Of tegen dit vonnis hoger beroep is ingesteld, is hier niet vastgesteld.

Een oud bedrag vergelijken met een huidig voorstel

De Hoge Raad benadrukte op 17 november 2000 dat alle omstandigheden en Nederlandse vergelijkbare uitspraken meetellen, met aandacht voor geldontwaarding. Controleer dus of een gids het oorspronkelijke of een aangepast bedrag weergeeft. Pas niet opnieuw een inflatiecorrectie toe zonder te weten welke actualisering al is verwerkt. Alleen indexeren maakt twee verschillende zaken niet vergelijkbaar.

Wat doet een letselschadejurist met de gids?

Een jurist onderzoekt eerst de grond voor de claim en de gevolgen in jouw dossier. Daarna kan die relevante rechtspraak vergelijken, de toepassing van de Rotterdamse schaal toelichten en verschillen met een voorstel van de tegenpartij bespreken. Een hoge vergoeding uit een andere zaak is geen onderbouwing op zichzelf.

Krijg je een aanbod? De Letselschade Raad adviseert te vragen naar de gebruikte vergelijkbare uitspraken. Vraag daarnaast welke klachten en gevolgen zijn meegenomen, welke informatie ontbreekt en of het voorstel uitsluitend smartengeld betreft of een bredere eindregeling. Een voorschot is evenmin zonder meer de definitieve vergoeding.

Welke hulp en kosten spreek je af?

Bespreek wie je dossier behandelt, welke deskundigheid voor jouw vraag nodig is en hoe juridische en medische kosten worden betaald. Redelijke buitengerechtelijke kosten kunnen onder artikel 6:96 BW worden verhaald, maar niet iedere rekening wordt vanzelf door een tegenpartij betaald. Procederen kent eigen kostenregels; voor bepaalde procedures is volgens artikel 79 Rv een advocaat nodig.

Je kunt RN vragen een voorstel en de gebruikte vergelijkingen te bespreken. Neem daarvoor contact met RN Letselschade op. De smartengeldcalculator is een ingang voor een beoordeling, geen vervanging van die juridische analyse of toezegging van een bedrag.

Wat zeggen klanten over ons

4,9uit 595 Google reviews

Ik wil mevrouw Amber graag bedanken voor alles wat ze voor mij heeft gedaan. Vanaf het begin voelde het contact prettig en vertrouwd. Ze heeft me op een fijne, persoonlijke manier geholpen en nam de tijd om alles goed uit te leggen. Ik waardeer haar betrokkenheid, geduld en vriendelijke manier van werken enorm. Het is fijn om iemand te treffen die echt met je meedenkt en ervoor zorgt dat je met een goed gevoel het hele traject doorloopt. Amber, ontzettend bedankt voor je hulp en inzet! Ik ben je er dankbaar voor en kan je van harte aanbevelen aan iedereen die op zoek is naar goede en persoonlijke begeleiding.

E. KRotterdam · 26 oktober 2026

Heel goed gehandeld en snel, heel blij mee

DelsheerRotterdam · 21 oktober 2026

ik ben zeer positief over de service, wij ( ik en mijn vriendin zijn geholpen door dhr. A. Khan. in april hadden wij een kettingbotsing met letsel. doordat mijn verzekering niks kon doen heb ik RN Letselschade ingeschakeld. Het eerste contact was al snel. waarna enkele andere contact momenten waren om de situaties te bespreken en te zien wat ze voor ons konden doen ook mbt letselschade vergoeding etc, begin oktober is het gelukkig allemaal rond. het heeft soms lang moeten duren maar dit komt omdat het in mijn dossier niet helemaal meezat. maar na lang wachten hebben en ik mijn vriendin los een mooie vergoeding mogen ontvangen door de inzat van dhr. A. Khan. Super blij dat ik deze keuze gemaakt heb en raad het iedereen aan. alleen had mij dit nooit gelukt en zag ik geen ene cent. Bedankt! en hopelijk niet tot de volgende keer.. haha

Daan StubbeRotterdam · 12 oktober 2026

Erg tevreden over RN Letselschade. Ik ben goed geholpen en werd duidelijk op de hoogte gehouden tijdens het hele proces. Vooral bedankt aan Sogand Gholamalian voor de fijne en professionele begeleiding. Alles is netjes afgehandeld en ik ben erg tevreden met het resultaat. Zeker een aanrader!

riyad dananeRotterdam · 7 oktober 2026

Na mijn auto-ongeluk heeft de heer A. Kahn van RN Letselschade mij ontzettend goed geholpen. Hij heeft me vanaf het begin meegenomen in elke stap van het proces, wat erg veel rust gaf. Er werd regelmatig contact met mij opgenomen voor updates en om te vragen hoe het ging. Mede dankzij de professionele en persoonlijke aanpak is de zaak met een heel mooi resultaat afgerond en gesloten. Ik ben enorm dankbaar voor zijn hulp en kan RN Letselschade aan iedereen aanraden!

Romee PellegromRotterdam · 7 oktober 2026

Ik ben geholpen door Mw. S. Gholamalian. Zij verstaat haar vak en zij houdt een goede correspondentie met de klant. Zij komt voor jou op en haalt er uit wat erin zit.

Alex RodriguezRotterdam · 28 september 2026

Uitstekende en professionele begeleiding door RN Letselschade Ik ben uitstekend geholpen door mw. mr. F. Goujili en later door mw. Mr. H. A. de Jongh. na mijn ongeval met Letselschade. Vanaf het eerste moment viel haar professionele instelling op; ze weten precies waar ze het over hebben en pakt de de zaak heel kundig op. Wat ik vooral erg prettig vond, is dat ik regelmatig op de hoogte werd gehouden van de voortgang en dat ze echt alles op alles heeft gezet om tot een mooi en goed eindresultaat te komen. Je hoeft er zelf niet achteraan te zitten, want de communicatie is helder en stipt. Deze fijne, betrokken en zorgvuldige aanpak geeft ontzettend veel rust in een toch al lastige periode na zo'n ongeval. Ik raad RN Letselschade en de dames F. Goujili en H. A. De Jongh dan ook van harte aan!

Jan van GinnekenRotterdam · 20 september 2026

Super vriendelijk personeel ,behulpzaam, Empatisch en accuraat Vragen worden snel en duidelijk uitgelegd. Goede bemiddeling tussen beide partijen Neemt veel stress en ongemakken uit handen! We zijn jullie erg dankbaar voor de goede zorgen en afhandeling. Met vriendelijke groet. Dhr C.van prooijen

Monique LintRotterdam · 15 september 2026

Ik ben ontzettend goed geholpen door Sogand Gholamalian tijdens mijn letselschadezaak. Ze heeft mij vanaf het begin goed begeleid, ondersteund en altijd duidelijk geïnformeerd over de voortgang. Ik voelde me serieus genomen en kon altijd met mijn vragen bij haar terecht. Heel erg bedankt voor de goede hulp en inzet! Zeker een aanrader.

D ASRotterdam · 4 september 2026

‹›

Neem contact op

Veelgestelde vragen over de Smartengeldgids

Hoe wordt het bedrag van het smartengeld bepaald?

De juridische grondslag, het letsel of de persoonsaantasting en de concrete gevolgen worden beoordeeld. Voor de hoogte bieden de Rotterdamse schaal, de bijbehorende aanbevelingen en vergelijkbare uitspraken houvast. Geen van deze hulpmiddelen geeft zonder beoordeling een gegarandeerd bedrag.

Moet ik een letselschade-expert inschakelen om smartengeld te claimen?

Niet voor ieder verzoek of iedere onderhandeling is een belangenbehartiger verplicht. Juridische hulp kan wel nodig of verstandig zijn bij discussie over bewijs, aansprakelijkheid of de hoogte. Voor sommige gerechtelijke procedures is een advocaat verplicht. Vraag vooraf wie je bijstaat en welke kostenafspraken gelden.

Wordt de Smartengeldgids ook gebruikt in andere landen?

De ANWB-uitgave richt zich op Nederlandse uitspraken. Bij een grensoverschrijdende zaak moet eerst worden bepaald welk recht geldt. Nederlandse bedragen gelden niet automatisch in het buitenland; buitenlandse bedragen zijn evenmin beslissend voor een Nederlandse vergoeding.

Is het hoogste bedrag uit de gids ook mijn maximum?

Nee. Een uitspraak is een beslissing over een specifiek dossier, geen wettelijk maximum voor ieder ander geval. Zoek niet alleen naar het hoogste bedrag: controleer vooral welke feiten, gevolgen en juridische afwegingen tot dat bedrag hebben geleid.

Mag ik bedragen voor meerdere letsels bij elkaar optellen?

Niet zonder meer. De aanbevelingen bij de Rotterdamse schaal onderscheiden zelfstandige letsels van samenhangende gevolgen en bevatten een methode voor meervoudig letsel. Laat beoordelen welke indeling past en voorkom dat hetzelfde nadeel meerdere keren meetelt.

Waar vind ik de ANWB Smartengeldgids of een download?

Voor de officiële uitgave en online toegang ga je naar de uitgever. RN biedt geen download van het Smartengeldboek aan. Onze aparte ANWB-pagina legt uit waar je de actuele toegangsinformatie vindt en wat je met een oudere editie kunt.

RN Letselschade · Algemene juridische informatie, geen persoonlijk medisch advies. De beoordeling van jouw zaak hangt af van de feiten en afspraken.

RN Letselschade
Oorspronkelijk gepubliceerd op 22 maart 2023